İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Bütçe Tasarrufunda Anne Örneği

Evimizin gizli kahramanları annelerimiz nasıl da büyük tasarruf uzmanlarıymış bunu öğrenci evine taşınanlar veya yeni evlenenler anlamıştır. Annemizin az bir para ile bütün haftayı idare ettiği aynı zamanda bunu bize hissettirmediğini belli bir yaştan sonra hepimiz fark ettik. Peki annelerimiz ne yapıyordu da hem tasarruf ediyor hemde bugüne nispeten rahat bir yaşam sürüyorduk. Bütçe tasarrufunda anne örneği adlı yazımızda bu konuları değerlendirmeye çalıştık.

Fiyat Performans Araştırması

Evet annelerimiz tam bir pazar araştırmacısıdır. Alacağı bir fırın da olabilir, saklama kabı da ama çoğu zaman öncesinde tüketici yorumlarına başvurur. Peki bunu nerede yapar? Tabi ki arkadaş çevresinde, çay sohbetlerinde komşu ziyaretlerinde mutlaka bu konular gündemdedir ve o aklına kazır. Komşuları arkadaşları aldıkları ürünlerle ilgili olumlu olumsuz yorumlar yapar ve bu en çok annelerimizin işine yarar. Şikayetvar tarzı sitelerin olmadığı dönemlerden bugüne kadar en faal tüketici geri bildirim veri havuzu kadınların çay sohbetleri olmuştur.

Acil ihtiyacı olan bir ürün bile olsa almadan önce muhakkak yakın çevresinden fikir alır çünkü o ürünü kullanmamış bile olsa en azından birisi kullanan birinden aldığı geri bildirimi kendisiyle paylaşacaktır.

Belki de bizim sadece reklam odaklı online olarak aniden yaptığımız alışverişler hız çağının bize getirdiği bir zarardır. Çoğumuz ürünü aldıktan sonra yorumlarını okumaya veya ürünü almadan önce araştırmadığımız kadar ürün hakkında geri bildirime ulaşmaya çalışıyoruz. Bu bizim için bazen hüsran da oluyor, örneğin almadan önce birkaç olumlu yorum gördüğümüz saç kurutma makinesi bizi fiyatı ve görüntüsüyle cezbediyor fakat aldıktan sonra beklediğimiz performansı göstermiyor hatta kısa sürede iş görmez hale geliyor. Oturup bilgisayar başında biraz daha kurcaladığımızda görüyoruz ki, bizim yaşadığımız sorunun benzerini yaşayan çok sayıda insan arama sonuçlarının diğer sayfalarında bizi bekliyor.

Annelerimiz, ne ucuz ne pahalı mutlak surette en fazla fayda sağlayan ürünü araştırıyor, tespit ediyor sonrasında ise temin ediyordu böylece aldığımız eşyalar o kadar kolay bozulmuyor ve sık sık eşya değiştirmek zorunda kalmıyorduk.

Pazarlar ve İndirim Günleri

Aynı ürünün başka fiyatlara satıldığı yerler. Falanca marka 1 LT süt X marketinde 1 lira oluyorken diğer markette nasıl da 1,5 lira oluyor? Bazen kampanyalar bazen ise x marketin daha fazla kar odaklı fiyat politikaları izlemesiyle bu farklar oluşuyor. Bugünlerde biz annelerimiz kadar fişlere bakmadığımız, aldığımız şeylerin fiyatlarını tek tek sayamadığımız için tasarruf yapamıyor olabilir miyiz?

Kapılara bırakılan reklam broşürleri, marketlerin camlarındaki özel kampanya duyuruları, haftalık halk günleri ve daha pek çok veri kaynağından beslenen annelerimiz bunları harmanlıyor ve alacağı aynı ürüne daha fazla para vermek zorunda kalmıyor.

Bütçe Tasarrufunda Anne Örneği

Bizim de zaman zaman marketlerin reklam broşürlerinde görüp fiyatını cazip bulduğumuz ürünleri aldığımız oluyor fakat biz genelde o ürünle birlikte pek çok ürün alarak çıktığımız için kar ettiğimizi düşünürken aslında zarar ediyoruz. Marketler bazı ürünleri uygun fiyata çeker ki müşteri onu tercih etsin. Burada müşterinin tercih etmesindeki kasıt gelip sadece o ürünü alması değildir. Süt için indirim yapan bir market normal fiyatından peynir satabilmenin, birkaç kuruş yukarıdan müşteriye zeytini de oradan aldırabilmenin peşindedir. Bizim aldanıp zarar geçtiğimiz nokta tam olarak burası, annelerimiz ise gittiği yerde alması gerektiği şeyi alır ve çıkar. Ona daha pahalıdan zeytin ve peyniri satamazsınız çünkü o fiyatlara hakimdir. Yukarıda da söylediğimiz gibi onlar aldıkları ürünlerin fiyatlarını tek tek sayabilirken biz bugün bazen aldığımız şeyleri bile sayamaz hale geldik. Gerekli gereksiz aldığımız ürünler bize daha çok para ile daha az şey almayı öğretti.

Semt Pazarları

Mahallelerde kurulan pazarlar sebze ve meyve için en iyi fiyatın olduğu yerlerdir. Hatta akşam pazarını yakalarsanız aynı ürünü (nakliye ve stok maliyetlerinden dolayı) daha ucuza satan tezgahlar bile bulabilirsiniz. Hepimiz pazara gitmişizdir ve pazara dair hatırladığımız en net olay, bir ürünü satan tezgahın önünden geçip o ürünü satan belki 5-6 tezgahı daha ziyaret ettikten sonra geri dönüp o baştaki ürünü almak olmuştur. Çocukken aklımız pek almasa da serbest piyasa ekonomisinin ordinaryusu olmuş annelerimizin verileri toplayıp, derleyip maksimum fayda sağlayacak ürünü aldığını şimdilerde anlıyoruz. Şu an bizim için pazarlar, gitsek bile alacağımızı alıp hemen kaçtığımız yerler oldu fakat şöyle bir hesap yaparsak.

5 poşet meyve sebze aldık = kg başı 50 kuruş zarar ettik * toplam 7 kg ürün

Haftada 3,5 TL, Ayda 14 TL ve senede 182 TL zarar ettik. Belki de toplam 52 haftada yaptığımız alışverişin 7 haftasını sadece 7 kg aldığımız ürünü biraz yorularak bedavaya getirebilirdik. Miktar sizin için az gelebilir ancak  tasarruf biraz çaba gerektiriyor.

Atılan Eşyalar

Canı çıkana kadar atılmayan eşyalar ve ömrü bittikten sonra ikinci hayatına başlayan elbiseler, annelerimizin her eşyaya biçtiği bir ortalama kullanım ömrü vardır ve bu ömür bitene kadar onları yaşatmak için ellerinden geleni yaparlar. Örneğin bir çamaşır makinesi elbiseleri halen temizliyorsa çok fazla ses çıkardığı için atılmaz. Onun ömrü sesinin kesileceği güne kadardır.

Bir buzdolabı dar olduğu için çalışır halde iken değiştirilmez. Ömrünün tamamlanması beklenir sonrasında ise daha önce değindiğimiz fiyat performans araştırması derinlemesine yapılır ve bakınız ucuz olan değil, fiyatı ve performansı ile maksimum fayda sağlayacak olan ürün alınır.

Onarımlar

Bozulan bir eşya için yenisini almak dışında bir alternatif daha vardır, o da onarım ile birlikte tekrar kullanımı tabi bu bir nevi tekrar hayata döndürme operasyonu gibi olsa da verim kaybı çoğu zaman yaşanacaktır. Onarım bedeli ile birlikte o eşyanın kullanılacağı süre, yenisinin alınması veya onarılması arasındaki tercih için baş kriter olacaktır. Aracımızda triger kayışı koparsa hurdaya verip sıfırını almadığımız gibi tüpü biten televizyonu, kayışı gevşemiş çamaşır makinesini de hemen yenisiyle değiştiremeyiz. Araç gibi perte çıkması beklenmez ancak iş görür halde olması da atılmaması için yeterli bir sebeptir. Onarım için de fiyat araştırması yapılması gerektiğine değinmiyorum bile, bir servisin vereceği fiyat ile diğerinin vereceği fiyat veya mimlenmiş servislerle çalışılmaması da annelerimizin dikkat ettiği konulardır. Bu servisler, gereksiz parça değişimleri hatta parça çalıp yerine yan sanayisini takmak suretiyle eski makineyi yenisinden maliyetli hale getiren cüzdan düşmanlarıdır.

Eski Elbiseler ve Malzemeler

Toz bezleri, çantalar daha neler neler yapılırdı eski elbiseler ile hatta yeni alınacak pek çok eşyanın yerine konulabilir çift katlı tasarruf yapılabilirdi. Bugünlerde pek kaldı mı bilmiyorum, yeni gelinlerin hevesle çanta yapmak için parçaladığı birkaç ay kullandıkları kotları dışında bu tarz şeyler pek yapılmıyor. İronisi içinde saklı aslında bir dönem tasarruf için yapılan kot çantalar şimdilerde gereksiz hatta israf noktasında bir kapı oluyor amacının zıddına hizmet ediyor.

Peki neler yapılabilir gidecek bu eşyalarla hep beraber bakalım;

  • Pet şişe altı ile güzel bir sabunluk yapılabilir hatta biraz el beceriniz varsa kenarlarını eriterek güzel bir hava da verebilirsiniz. Mutfakta süngerlik yapılabilir, balkondaki çiçekler için saksılık hatta suluk bile yapılabilir. Bunların hepsini kalem kalem aldığınızda 10 TL den aşağı hiç birini bulamazsınız.
  • Cam şişeler ile çok güzel rengarenk mumluklar yapabilirsiniz, ince dallı çiçekleriniz için saksı yapabilirsiniz. İnternette çok güzel cam şişeden avize yapmak videoları var hayal gücünüze göre süslemeler yaparak yüzlerce liraya alacağınız çin malı avizelerin yerine çok düşük maliyetlerle yaptığınız kendi tekli avizelerinizi yapabilirsiniz.
  • Kot pantolon ve giysiler ile çanta, bıçaklık, cüzdan hatta etek bile yapabilirsiniz. Biraz el becerisi size eskisinden güzel şeyler ürettirebilir.

Daha neler neler var yapabileceğiniz biraz el becerisi ile senede binlerce lira bu şekilde tasarruf etmeniz mümkün veya kolaya kaçıp binlerce lira zarar etmekte aynı şekilde oldukça kolay görünüyor.

Yemekler ve Tasarruf

Öğrenci evlerinde klasik görüntüdür tezgahta küflenmiş yemekler, taş ile kıyaslanabilecek sertlikte bayatlamış ekmekler ve daha niceleri… Belki de öğrenci evlerinde çok para harcayıp elde bir şey kalmayışı bazı akşamları aç geçişi bundan dolayıdır.

Bütçe Tasarrufunda Anne Örneği

Annelerimizde ise olay tam zıddı şekilde şekilde gelişir, üşengeçlik yoktur tasarruf vardır. Akşamdan kalan yemek çok ise ertesi gün akşam yanına bir şeyler yapılıp yenir, az ise öğlen tüketilir yani çöpe gitmez.

Yalancı yemekler iyi annelerin uzman olduğu bir alandır. Onlar az malzeme ile daha az harcama yaparak önünüze harikalar getirebilir. Yalancı tavuklu işkembe çorbası, yalancı profiterol, yufkadan yalancı su böreği, yalancı ekmek kadayıfı, yalancı mantı, boyoz, browni saysak belki sabahlara kadar uzar gider liste bu şekilde daha malzeme ile aslını aratmayan 700 civarı yalancı yemek/tatlı tarifini annelerimiz ezberinde tutar yaparlardı.

Kemer sıktığımız ev ekonomisinin dar boğaz olduğu günlerde ne brownimizden eksik bırakırdı ailesini ne de tasarrufundan geri kalırdı.

Bayatlayan ekmek, ekşimiş süt ve benzeri malzemeleri de artık bunlardan ümit yok diyerek çöpe atmazlardı.

Ekşimiş süt ile  biriktirip mayasız peynir, poğaça, çorbalar için krema, etlerin marinesi ve daha birçok şey hiçbir şey yapmasalar bile ya bir kediye verir yada bitkilerine dökerler kendi işine yaramasa dahi bir fayda yaratırlardı.

Bayat ekmekler ertesi günün akşam yemeği, çay saatinin atıştırmalığı bile yapılabilirdi annelerimiz tarafından peki neler yapılırdı?

Bayat ekmekten çok güzel köfte yaparlardı mesela hem köfteniz artar hem kıvam bulur, hemde ekmeğiniz çöpe gitmemiş olurdu. Başka neler yapılırdı bakalım; fırında kızartılmış yumurtalı ekmek, tirit, ekmek tatlısı, bayat ekmek pidesi, börek, kahvaltılık mini pizzalar, çorbalar için kıtır ekmek parçaları ve daha yüzlerce farklı değerlendirme yolunu bulurlardı. Onların elinde hiçbir şey heba olmaz en iyi şekilde nasıl kullanılacaksa öyle kullanırlardı.

Şöyle genel olarak baktığımızda, attığımız yemeklerden günlerce doyabileceğimizi, çöp dediğimiz eskilerimizden onlarca kullanılacak dayanıklı tüketim malı üretebileceğimizi görüyoruz. Yazılan konularında hepsini bir bütün olarak ele aldığımızda bir tasarruf kahramanı olan annelerimiz in nasıl bu kadar az para ile ev ekonomisini idare ettiğini bir nebze olsun görmüş olduk. Şuan biz daha fazla kazanıyor, daha çok gelir elde ediyoruz ancak bir tatile gitmek için, evlenmek için hatta beyaz eşya almak için bile kredi çekmek zorunda kalıyoruz. Belki de biraz eskiye dönmemiz annelerimizden bir şeyler öğrenmemiz gerekiyor. Bu tasarrufun onları sıkmadığından hatta çocuklarının geleceği için çaba sarf ediyor olmaktan dolayı mutlu olduklarından eminim bu mutluluğu para ile alınamayacağı konusunda da hemfikir olduğumuzu düşünüyorum…

 

Kadınlara Özel Etkili Tasarrruf Yöntemleri yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

1Paylaşım

İlk yorum yapan siz olun

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    1Paylaşım